Cardamine amara L.

Türkçe Adı: Acı Köpükotu

Morfolojisi:

• Çok yıllık, otsu bitki: Cardamine amara, 20-50 cm boyunda, çok yıllık, otsu bir bitkidir.

• Gövde: Gövde, dik veya yükselen, dallı ve tüylüdür.

• Yapraklar: Yapraklar, karşılıklı, eliptik veya mızrak şeklindedir. Yaprakların kenarları, düz veya hafif tırtıklı olabilir. Yaprakların uçları, sivridir. Yaprakların rengi, yeşildir. Yaprakların üzeri, acı bir madde olan sinigrin içerdiğinden dolayı, dokunulduğunda acı bir his verir.

• Çiçekler: Çiçekler, beyaz renkte, 4 taç yapraklı olup, salkım şeklinde toplanmıştır. Çiçeklerin çapı yaklaşık 1-2 cm'dir.

Habitatı:

Cardamine amara, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'da, özellikle çayırlarda, ormanlarda ve yol kenarlarında yaygın olarak yetişir. Türkiye'de ise tüm bölgelerde görülür.

Üreme şekli:

Cardamine amara, tohumla çoğalır. Tohumları, rüzgar ve su yoluyla taşınır.

Besin değeri:

Cardamine amara, besin değeri açısından düşük bir bitkidir. Yapraklarında %80-90 oranında su, %1-2 oranında protein, %1-2 oranında karbonhidrat ve %0.5-1 oranında yağ bulunur. Yapraklarında, ayrıca çeşitli vitamin ve mineraller de bulunur.

Tıbbi kullanımı:

Cardamine amara, geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Yapraklar: Cardamine amara yaprakları, idrar söktürücü, ateş düşürücü, iltihap önleyici ve yara iyileştirici özelliklere sahip olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle, idrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşı, ateş, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı, öksürük, bronşit, astım, akciğer enfeksiyonları ve mide ülseri gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Kök: Cardamine amara kökü, müsilaj içerdiğinden, mide ve bağırsak rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılmaktadır.

Cins Adının Kökeni:

Cardamine cinsi adı, Latince "cardo" (diken) kelimesinden türemiştir. Bu isim, bitkinin yapraklarındaki dikenli tüylerden dolayı verilmiştir.

Sonuç:

Cardamine amara, besin değeri ve tıbbi özellikleri açısından oldukça zengin bir bitkidir. Yaprakları ve kökü sebze olarak değerlendirilmekte veya geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Ek Bilgiler:

• Cardamine amara, endemik bir bitki değildir. Dünyanın birçok yerinde yetişmektedir.

• Cardamine amara, toksik bir bitki değildir. Ancak, hamile ve emziren kadınlarda, çocuklarda ve böbrek hastalığı olan kişilerde kullanılması tavsiye edilmez.

• Cardamine amara, halk arasında "acı köpükotu" olarak bilinmektedir. Bu isim, bitkinin çiçeklerinin köpük benzeri olmasından dolayı verilmiştir.

Cardamine amara'nın yetiştirilmesi:

Cardamine amara, tohumla çoğaltılır. Tohumlar, ilkbahar veya sonbahar aylarında, doğrudan toprağa ekilir. Tohumlar, 1-2 hafta içinde çimlenir.

Cardamine amara, güneşli veya yarı gölgeli yerleri sever. Toprağı, iyi drene edilmiş olmalıdır.

Cardamine amara, düzenli sulama gerektirir. Ancak, fazla sulama yapılmamalıdır.

Cardamine amara, çiçek açtıktan sonra, tohumları toplanarak tekrar ekilebilir.