Rubus saxatilis L.

Türkçe Adı: Taş Böğürtlen

Morfolojisi:

• Çok yıllık, odunsu bitki: Rubus saxatilis, 20-60 cm boyunda, çok yıllık, odunsu bir bitkidir.

• Gövde: Gövde, dik veya yayvan, dikenlidir.

• Yapraklar: Yapraklar, karşılıklı, üç yaprakçıklı bileşiktir. Yaprakçıklar, oval veya kalp şeklindedir. Yaprakçıkların kenarları, düz veya hafif tırtıklı olabilir. Yaprakçıkların uçları, sivridir. Yaprakların rengi, yeşildir.

• Çiçekler: Çiçekler, beyaz renkte, 5 taç yapraklı olup, salkım şeklinde toplanmıştır. Çiçeklerin çapı yaklaşık 1-2 cm'dir.

• Meyveler: Meyveler, kırmızı renkte, küresel veya elips şeklindedir. Meyvelerin çapı yaklaşık 1-2 cm'dir. Meyvelerin üzeri, ince bir kabukla kaplıdır. Meyvelerin içi, 1-2 adet çekirdek içerir.

Habitatı:

Rubus saxatilis, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'da, özellikle dağlık alanlarda yaygın olarak yetişir. Türkiye'de ise tüm bölgelerde görülür. Genellikle, kayalık ve ormanlık alanlarda görülür.

Üreme şekli:

Rubus saxatilis, tohumla çoğalır. Tohumları, rüzgar ve su yoluyla taşınır.

Besin değeri:

Rubus saxatilis, besin değeri açısından zengin bir bitkidir. Meyvelerinde %80-90 oranında su, %1-2 oranında protein, %1-2 oranında karbonhidrat ve %0.5-1 oranında yağ bulunur. Meyvelerinde, ayrıca çeşitli vitamin ve mineraller de bulunur.

Tıbbi kullanımı:

Rubus saxatilis, geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Meyveler: Rubus saxatilis meyveleri, idrar söktürücü, ateş düşürücü, iltihap önleyici ve yara iyileştirici özelliklere sahip olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle, idrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşı, ateş, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı, öksürük, bronşit, astım, akciğer enfeksiyonları ve mide ülseri gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Kök: Rubus saxatilis kökü, tanen ve müsilaj içerdiğinden, mide ve bağırsak rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılmaktadır.

Cins Adının Kökeni:

Rubus cinsi adı, Latince "rubus" (böğürtlen) kelimesinden türemiştir.

Sonuç:

Rubus saxatilis, besin değeri ve tıbbi özellikleri açısından oldukça zengin bir bitkidir. Meyveleri ve kökü sebze olarak değerlendirilmekte veya geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Ek Bilgiler:

• Rubus saxatilis, endemik bir bitki değildir. Dünyanın birçok yerinde yetişmektedir.

• Rubus saxatilis, toksik bir bitki değildir. Ancak, hamile ve emziren kadınlarda, çocuklarda ve böbrek hastalığı olan kişilerde kullanılması tavsiye edilmez.

• Rubus saxatilis, halk arasında "taş böğürtlen" olarak bilinmektedir. Bu isim, bitkinin yetiştiği habitata atfen verilmiştir.