Schisandra chinensis

Türkçe Adı: Çin şizandrası, Şizandra üzümü

Morfolojisi:

• Çok yıllık, tırmanıcı bitki: Schisandra chinensis, 5-10 m boyunda, çok yıllık, tırmanıcı bir bitkidir.

• Kök: Kök, kalın ve etlidir.

• Yapraklar: Yapraklar, karşılıklı, eliptik veya mızrak şeklindedir. Yaprakların kenarları, düz veya hafif tırtıklı olabilir. Yaprakların uçları, sivridir. Yaprakların rengi, parlak yeşildir.

• Çiçekler: Çiçekler, sarı veya turuncu renkte, 5 taç yapraklı olup, salkım şeklinde toplanmıştır. Çiçeklerin çapı yaklaşık 1-2 cm'dir.

• Meyveler: Meyveler, kırmızı renkte, küresel veya elips şeklindedir. Meyvelerin çapı yaklaşık 1-2 cm'dir. Meyvelerin üzeri, ince bir kabukla kaplıdır. Meyvelerin içi, 5 adet çekirdek içerir.

Habitatı:

Schisandra chinensis, Kuzey Çin, Kore ve Japonya'da, özellikle ormanlık alanlarda yaygın olarak yetişir. Türkiye'de ise Karadeniz Bölgesi'nde görülür. Genellikle, nemli ve gölgeli yerlerde, ormanlarda, bahçelerde ve parklarda görülür.

Üreme şekli:

Schisandra chinensis, tohumla, çelikle ve aşıyla çoğalır. Tohumları, rüzgar ve su yoluyla taşınır. Çelikler, yaz aylarında alınır ve köklendirilir. Aşı, ilkbahar veya sonbahar aylarında yapılır.

Besin değeri:

Schisandra chinensis, besin değeri açısından zengin bir bitkidir. Meyvelerinde %80-90 oranında su, %1-2 oranında protein, %1-2 oranında karbonhidrat ve %0.5-1 oranında yağ bulunur. Meyvelerinde, ayrıca çeşitli vitamin ve mineraller de bulunur.

Tıbbi kullanımı:

Schisandra chinensis, geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Meyveler: Schisandra chinensis meyveleri, adaptojen, antioksidan, antienflamatuar, antibakteriyel, antifungal ve antiviral özelliklere sahip olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle, stres, yorgunluk, bağışıklık sistemi sorunları, solunum yolu enfeksiyonları, cilt enfeksiyonları, böbrek hastalıkları ve beyin sağlığı gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Kök: Schisandra chinensis kökü, idrar söktürücü, ateş düşürücü, iltihap önleyici ve yara iyileştirici özelliklere sahip olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle, idrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşı, ateş, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı, öksürük, bronşit, astım, akciğer enfeksiyonları ve mide ülseri gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Cins Adının Kökeni:

Schisandra cinsi adı, Yunanca "schís" (yarık) ve "ánthēra" (erkek organ) kelimelerinden türemiştir. Bu isim, bitkinin çiçeklerinin erkek organlarının yaprak gibi görünmesinden dolayı verilmiştir.

Sonuç:

Schisandra chinensis, besin değeri ve tıbbi özellikleri açısından oldukça zengin bir bitkidir. Meyveleri ve kökü sebze olarak değerlendirilmekte veya geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Ek Bilgiler:

• Schisandra chinensis, endemik bir bitki değildir. Dünyanın birçok yerinde yetişmektedir.

• Schisandra chinensis, toksik bir bitki değildir. Ancak, hamile ve emziren kadınlarda, çocuklarda ve böbrek hastalığı olan kişilerde kullanılması tavsiye edilmez.

• Schisandra chinensis, halk arasında "çin şizandrası" olarak bilinmektedir. Bu isim, bitkinin kökenine ve meyvelerinin şifalı özelliklerine atfen verilmiştir.